De grote steen van St Breock Downs

Op de hoogvlakte van St Breock Downs, waar de wind vrij spel heeft en het uitzicht zich kilometers ver uitstrekt, staat een reus van graniet: de St Breock Downs Monolith, ook wel Men Gurta genoemd, de steen van ontmoeting. Bijna vijf meter hoog en zestien ton zwaar, is dit de grootste staande steen van Cornwall.

Wie hier aankomt, voelt meteen dat dit geen gewone steen uit het landschap is, maar een monument door mensenhanden opgericht, duizenden jaren geleden. De steen dateert uit het laat-neolithicum of de vroege bronstijd (2500–1500 v.Chr.), een tijd waarin het landschap nog werd gelezen als een heilig boek, waarin mensen de zon, de seizoenen en de goden probeerden te begrijpen. Voor mij staat hij symbool van volhouden, van blijven staan, van trouw zijn aan je plek, ook als de storm raast.

De wind als reisgenoot

In Cornwall is de wind een onzichtbare reisgenoot die bijna altijd aanwezig is. Je merkt het zodra je het schiereiland binnenwandelt: een landtong die zich naar de zee uitstrekt en aan drie kanten openligt.

Soms is het niet meer dan een zachte bries die over heggen en stenen muurtjes strijkt. Soms is het een krachtige westenwind die je op de kliffen bijna vooruit lijkt te duwen.

Toch voelt hij zelden zwaar of drukkend. De lucht blijft voortdurend in beweging, alsof het landschap steeds opnieuw ademhaalt.

Wie het South West Coast Path volgt, ontdekt al snel dat wandelen hier een voortdurend gesprek is met de elementen. Op de hoge kliffen kan de wind plots aanwakkeren. Niet bedreigend, maar altijd nadrukkelijk aanwezig.

En juist dat maakt wandelen hier zo bijzonder. De wind zuivert de lucht, jaagt wolken in steeds wisselende formaties over de hemel, doet de golven rollen en schenkt elk moment een ander licht.

Na een tijdje wordt de wind iets vertrouwds. Alsof hij je gedachten losmaakt, je hoofd leeg blaast en je langzaam opneemt in het ritme van het landschap.

Wachter van de winden

Was de monolith een heilige plek waar rituelen en bijeenkomsten plaatsvonden? Mogelijk speelde de steen een rol bij het volgen van de zon en de seizoenen, zoals ook andere prehistorische monumenten dat deden.

Niemand kan het met zekerheid zeggen.Even waarschijnlijk is dat hij diende als opvallend herkenningspunt of grenssteen in het open landschap van de Downs. Hij blijft een getuige, een stille wachter.

De wind blijft

Aan wind is hier op deze hoogvlakte duidelijk geen gebrek. Wat verderop zet dezelfde wind nu een modern windturbinepark in beweging, de wieken ritmisch draaiend achter de monoliet.

Op het eerste gezicht lijkt het een vreemd contrast: een prehistorische steen en daarachter moderne turbines die dezelfde natuurkracht benutten om elektriciteit op te wekken.

Maar misschien zijn beiden minder tegengesteld dan ze op het eerste gezicht lijken. Ze vertellen samen één verhaal: de wind is altijd dezelfde gebleven, alleen de manier waarop wij haar begrijpen en benutten is veranderd. Waar mensen duizenden jaren geleden misschien naar deze plek kwamen om betekenis te zoeken in zon, seizoenen en de krachten van de natuur, wordt diezelfde natuurkracht vandaag letterlijk omgezet in energie.